Geopolitieke update Midden-Oosten

10 September 2010 by: r11

Nieuws update juni-augustus 3

De situatie in het grensgebied van Israel, Libanon en Syrië blijft onverminderd gespannen. De recente Israëlische acties tegen de schepen met hulpgoederen bestemd voor Gaza en de reacties daarop in de regio onderstrepen dit nog eens duidelijk. Een volgend hulpschip is vertrokken uit Libanon en dit heeft meteen een scherpe waarschuwing van Israel aan Libanon als gevolg gehad. Libanon en Egypte hebben deze waarschuwing veroordeeld en gedreigd met ernstige gevolgen voor Tel Aviv. De retoriek neemt dus weer toe, maar daar blijft het niet bij er zijn ook geopolitieke gevolgen. De betrekkingen tussen Israel en Turkije zijn op een dieptepunt aangeland en in feite heeft Turkije de betrekkingen op een groot aantal terreinen verbroken.

Op militair en energiegebied zijn tal van projecten stilgelegd, op middellange termijn is het stilleggen van het drinkwaterproject een ernstige zaak voor Israel. Water is evenals olie en gas een geopolitieke factor en geopolitiek wapen gebruikt worden en dat is dus hier het geval. Een direct effect van de verslechterde betrekkingen tussen beide landen is het sluiten van het Turkse luchtruim voor Israëlische gevechtstoestellen, de noordelijke route voor een Israëlische luchtaanval op Iran is daarmee afgesloten. Het is niet meer dan een gebaar want de VS en Israel hebben natuurlijk ook andere opties. Zo zou het luchtruim van Saoedi-Arabië openstaan voor Israëlische gevechtsvliegtuigen.Een opmerkelijke ontwikkeling met een sterk escalatiepotentieel heeft zich in de regio voorgedaan met de verklaring van Hezbollah dat Israel Libanese gasvelden ongemoeid moet laten. De boodschap is duidelijk gebeurt dit niet dan worden Israëlische gasvelden een doelwit. Een aanslag op deze velden zal meteen een oorlog in de regio veroorzaken.

Op het kaartje hierboven zijn de gasvelden voor Libanon en Gaza niet zichtbaar.

Deze ontwikkeling en de voortgaande internationale hulpkonvooien, met mogelijk deelname van Iraanse schepen, voor Gaza gekoppeld aan de Israëlische reactie op deze konvooien verhogen de kans op een oorlog in deze regio van het Midden-Oosten aanzienlijk. Dezelfde ontwikkeling tekent zich af in de situatie rond Iran. Het land houdt steeds meer rekening met een gewapende confrontatie met Israel en de VS en in dit licht moet dan ook de mobilisatie van eenheden van het IRGC langs de noordwestelijke grens met Irak, Turkije en Azerbeidzjan en met Armenië gezien worden. Iran vermoedt in deze gebieden de aanwezigheid van Israëlische en Amerikaanse eenheden. Iran verhoogt daarmee de druk op de strijdkrachten van de VS in Irak en daarmee wordt weer een land in de regio bij de situatie in Iran betrokken.

Daar komt nog bij dat bovenop de sancties van de VN, nu ook de EU en de VS separate en hardere sancties tegen Iran hebben ingesteld. Deze zijn gericht tegen de olie- en gassector en treffen de financiële sector van Iran zwaar. Een blokkade van Iran wordt zo steeds waarschijnlijker en het afdwingen van een eventuele blokkade heeft een groot escalatiepotentieel. Iran heeft al aangekondigd controle van haar schepen niet te tolereren.De grote verliezer bij deze ontwikkelingen is Rusland, het land heeft met de VN sancties ingestemd op voorwaarde dat het beperkte sancties zouden zijn. Dat zijn de VN sancties wel maar de sancties van de VS en de EU zijn dat niet. En dus binnen een week na de Russische toestemming en tegen de uitdrukkelijke wens van het land in is er dus toch sprake van in potentie verlammende sancties die Russische belangen direct raken. Het heeft dus voor haar steun aan de VN sancties niets teruggekregen, ook het besluit om de S 300 luchtafweersystemen niet te leveren aan Iran heeft de separate sancties niet kunnen verhinderen.

Dit is dus een zware tegenslag voor Rusland en daar blijft het niet bij want de escalerende situatie in Kirgizië heeft in feite de onmacht van de door Rusland als tegenhanger van de NATO opgebouwde CSTO laten zien. De organisatie grijpt niet in en kan dat ook niet want de etnische groepen van twee leden, Oezbekistan en Kirgizië, zijn met elkaar slaags geraakt. Daarmee is de CSTO schaakmat gezeten dreigt de organisatie zelfs te desintegreren. In het land zijn een Russisch steunpunt en een Amerikaans steunpunt aanwezig en het drukmiddel dat Rusland op de VS had met de recente regime change in het land is nu dus in feite weggevallen. Rusland heeft geen mogelijkheden om in te grijpen en de VS doet dit ook niet want de situatie ontwikkelt zich zoals het zich nu laat aanzien op deze manier al in haar voordeel. De geopolitieke consequenties voor zowel Rusland en China zijn groot. De Russische zuidflank is in feite ingestort en de weg naar de energiebronnen en transportroutes van het Kaspische Zeegebied en Centraal-Azië ligt voor de VS open.

De pijplijnen die vanuit dit gebied naar het westen van China lopen dreigen daarmee onder controle van de VS te komen en dat raakt dus direct een Chinees geopolitiek belang.De mogelijkheden van Rusland en China om deze ontwikkeling te keren zijn zeer beperkt tenzij men zou overgaan tot een directe of indirecte militaire confrontatie met de VS. Beide landen zullen dit niet gauw doen, maar worden wel steeds meer geschaad in hun geopolitieke belangen en worden steeds meer in het nauw gebracht door de ontwikkelingen in deze strategische regio. In de komende weken en maanden zullen beide landen alles op alles zetten om het geslagen gat te dichten, maar de ontwikkelingen rond Iran zouden het gat nog wel eens veel groter kunnen maken. De slag om Centraal-Azië is in ieder geval in volle gang.

- Met dank aan Geotrendlines-

Meer trend updates

Comments are closed.